Bố mẹ ơi, tại sao con không nghe lời? (P.1)

0
850

Tôi vẫn nhớ có một lần đi chơi hồi con đầu của tôi được 3 tuổi rưỡi. Bé đến nhà họ hàng, và đòi mang đồ chơi về. Khi đó, bác thì đồng ý liền, bảo cho nó mang về. Tôi thì không đồng ý. Bé đã khóc rất to. Bác thậm chí còn bảo: “Thôi đừng khóc nữa, bác cho kẹo”.

Khi đó, tôi đã không cho phép bé ăn kẹo. Thay vào đó, tôi dẫn bé ra ngoài cửa, giải thích cho bé: “Mẹ biết con muốn lấy đồ chơi, và con rất buồn. Nhưng đó không phải đồ của con. Đồ không phải của mình thì không được lấy. Bây giờ con bình tĩnh lại. Khi nào hết khóc thì đi vào nhà. Còn muốn khóc thì khóc tiếp. Mẹ chờ ở đây với con.”

Chỉ mất khoảng năm phút, bé nín và hai mẹ con cùng đi vào. Bé không đòi đồ chơi nữa.

Khi bé khóc đòi một cách vô lý, ông bà hay cha mẹ không được nhân nhượng. Đừng cho rằng nó khóc thì khổ nó. Không nghĩa là không. Khi bạn nhân nhượng, bạn đã cho bé thấy nước mắt có hiệu quả và bé sẽ tiếp tục áp dụng trong các lần tới. Khi bạn cho kẹo để bé nín, lần sau bé càng khóc tiếp. Vì khóc vừa được lấy đồ chơi, vừa được kẹo thì sao không khóc?

Bạn không thể chịu được tiếng khóc, nên tìm mọi cách mà dỗ, cuối cùng thì giảm cái hại trước mắt mà tăng cái hại lâu dài. Càng nhân nhượng, càng “thương” con cháu thì lại càng thấy mình và con hoặc cháu lún sâu hơn vào bãi lầy, không tài nào thoát ra được.

Một số cha mẹ khi nghe tôi kể về cách tôi áp dụng các nguyên tắc trong gia đình tôi thì phản ứng như thế này: “Nhưng bé nhà tôi khác, nó ngang ngạnh và ương bướng lắm. Tôi đã thử đủ mọi cách rồi. Bạn không biết đâu. Không có tác dụng đâu!”

Bạn đã áp dụng cách nào? Trong bao lâu? Ông bà hay bất cứ ai trong gia đình có can thiệp vào cách bạn nuôi dạy con hay không?

Bạn không thể chỉ áp dụng một hay hai lần rồi cho rằng một cách thức không có kết quả. Kết quả không bao giờ đến nhanh chóng. Nếu nó đến nhanh chóng, ví dụ như khi bạn dỗ bé nín bằng cách cho kẹo, điều đó cũng có nghĩa là bạn (và cả con bạn) thường phải trả một cái giá rất đắt đi kèm.

Tôi đã áp dụng cách ở trên rất nhiều lần, thậm chí là hàng ngày mỗi khi bé có một đòi hỏi vô lý. Dần dần, bé sẽ tự hiểu đâu là giới hạn. Tôi chưa thể nói hiện này con tôi đã thôi đòi hỏi vô lý, nhưng tôi biết con tôi biết phản ứng và mong đợi của tôi ra sao khi con tôi có một đòi hỏi như vậy.

Tôi biết con tôi sẽ phản ứng, có thể sẽ khóc khi tôi nói “không”. Nhưng tôi có thể khẳng định con tôi không khóc dai dẳng, không bao giờ trách móc tôi mỗi khi tôi nói “không”, và không thường xuyên đưa ra những đòi hỏi nằm ngoài vùng nguyên tắc của gia đình tôi.

Con tôi biết khóc không bao giờ đem lại điều bé mong muốn.

Con tôi cũng biết rằng khi con tôi khóc, tôi luôn ở bên cạnh bé. Tôi không bao giờ vứt con lại một mình và nói: “Khóc thì ở một mình. Đừng chơi với mẹ nữa.” Nước mắt của con tôi cũng có lúc khiến tôi cực kì khó chịu chứ! Nhưng tôi không bao giờ nói hoặc có các phản ứng ám chỉ “Khóc là xấu. Khóc là không xứng đáng chơi với mẹ. Khóc thì không xứng đáng làm con mẹ. Nín ngay đi.”

Tuy nhiên, khi ai đó trong nhà đang ngủ, tôi sẽ bảo bé thôi khóc nhanh, không thì sẽ làm phiền đến người khác. Đây lại là một nguyên tắc khác mang tên tránh-làm-ảnh-hưởng-đến-người-khác. Đôi khi các nguyên tắc có thể sẽ va chạm trong một tình huống nhất định. Cha mẹ cần linh hoạt và tỉnh táo để quyết định xem nên hướng bé hành xử theo cách nào.

Con được quyền khóc. Hãy để con khóc.

Hãy chấp nhận con, và để con thể hiện những gì con muốn.

Nhưng giới hạn là giới hạn. Nguyên tắc là nguyên tắc.

Nguyên tắc của gia đình tôi thì có rất nhiều, ví dụ cụ thể tôi nhắc tới ở đây là “Không được lấy đồ không phải của mình”.

Một số gia đình thay vì hối lộ thì tìm đến các cách trừng phạt cho trẻ sợ. Họ lý luận rằng trẻ con phải biết sợ thì mới có thể dạy được, chứ không biết sợ thì thật là nguy hiểm. Khi họ thấy tôi dẫn con tôi ra ngoài cửa mỗi khi bé đòi hỏi vô lý, họ nghĩ rằng chắc hẳn tôi đang giáo huấn bé, chắc hẳn tôi đang trừng phạt bé. Khi họ thấy bé thôi khóc và nghe tôi, họ bảo: “À há, nó sợ mẹ nó đấy mà. May mà còn biết sợ. Con nhà tôi thì chịu, chả biết sợ là gì. Không biết đường nào mà dạy.”

Họ đoán già đoán non, nhưng rồi vẫn sai.

Phương Đặng (Còn tiếp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here