Những điều trẻ nhỏ dạy chúng ta (P.1)

0
490

Nói đến việc có con và nuôi dạy con, nhiều người lớn thường nghĩ đến việc họ sẽ dạy gì cho trẻ, rằng họ sẽ phải hi sinh cho con biết bao nhiêu và quá trình sẽ vất vả đến nhường nào.

Chính vì nhiều người lớn không thể nào không nhắc đến chữ “đầu tư” khi nuôi dạy con, nhiều người trong chúng ta những tưởng rằng chúng ta cho, còn trẻ thì nhận. Chúng ta tưởng rằng đây là một sự hi sinh một chiều từ cha mẹ.

Chúng ta quên rằng con cái mới là người trao cho cha mẹ cơ hội lớn lao để trưởng thành.

Trẻ nhỏ dạy tôi vô cùng nhiều bài học quý giá mà hầu như không người lớn nào làm được.

Nhưng nếu bạn muốn học từ trẻ nhỏ, bạn phải là người vô cùng khiêm nhường. Bạn phải là người sẵn sàng học từ bất kì ai.

Văn hóa và “truyền thống”

Văn hóa của chúng ta dạy chúng ta điều gì? Văn hóa của chúng ta dạy rằng người lớn mới đúng, rằng trẻ nhỏ phải kính trọng người lớn, rằng trẻ nhỏ phải nghe, phải chào, phải sẵn sàng mà học từ người lớn; còn người lớn không cần phải lắng nghe, không cần phải chào trẻ, không cần phải đếm xỉa đến trẻ. Không tin thì bạn hãy mở các quyển sách giáo khoa, các bài học đạo đức cho trẻ, sách truyện cho trẻ nhỏ, và nhìn thái độ của rất nhiều người lớn mà coi!

Một đứa trẻ sẽ bị trách vì nó không nhanh mồm nhanh miệng chào hỏi. Nhưng một người lớn không bao giờ bị trách vì không chào lại đứa trẻ. Thậm chí nếu có lờ đứa trẻ thì cũng là chuyện thường tình. Khi người lớn nói mà trẻ không đồng tình rồi nói lên ý kiến của nó thì đứa trẻ ấy bị gọi là “hỗn”, là “láo”. Còn người lớn thì có quyền gạt phăng ý kiến của đứa trẻ như thể suy nghĩ và cảm xúc của nó chẳng quan trọng. Người lớn khuyến khích trẻ “ngoan” bằng cách vâng lời. Đứa trẻ hầu như không có tiếng nói. 

Trong tiếng Việt có từ gì tương đương với từ “hỗn” để chỉ thái độ thiếu tôn trọng của người lớn với trẻ con? Tôi chưa nghĩ ra.

Trẻ nhỏ dạy ta chấp nhận người khác

Nếu bạn muốn học từ trẻ nhỏ, bạn phải dành thời gian với con để hiểu con, để thực sự cảm nhận được con, lắng nghe con, và vứt bỏ cái tôi và những gì bạn nghĩ là bạn biết, để nhường chỗ cho những điều mà người lớn đã lãng quên từ lâu.

Nhờ quan sát con tôi chơi với trẻ lạ hoắc ở bàn bên cạnh trong những lần đi uống cà phê, tôi hiểu rằng chấp nhận người khác là chuyện rất dễ dàng, vô cùng tự nhiên ở trẻ – mà người lớn do thường không thể vượt qua được cái tôi, nên khó mà làm được.

Trẻ nhỏ chẳng cần biết gia đình chúng thuộc tầng lớp văn hóa nào, những đứa trẻ khác béo hay gầy, đi học ở đâu, đã học được những gì, mặc quần áo gì, tóc tai ra sao. Chúng chỉ mất vài phút tần ngần ban đầu. Rồi sau đó kể cả khi chúng đã từng hoặc chưa từng chơi với nhau thì cũng chả có gì quan trọng. Chúng chỉ biết đúng một điều: Chơi cùng nhau là vui.

Trẻ nhỏ dạy ta yêu thương

Tôi dành rất nhiều thời gian nói chuyện và chơi đùa cùng con. Điều mà tôi nhận thấy rất rõ ràng là trẻ nhỏ sinh ra đã có sẵn lòng yêu thương to lớn cho cả con người lẫn con vật, và thậm chí là cả những vật vô tri vô giác.

Khi con tôi để quên một đồ chơi ở nhà ông bà ngoại, bé về nhà và lo lắng hỏi: “Nó có buồn không hả mẹ? Ai dỗ nó bây giờ? Khổ thân nó quá.”

Trẻ nhỏ không bao giờ muốn ai bị đau, bị buồn, bị bỏ rơi, bị bắt nạt, bị đánh mắng hay bị tổn thương theo bất kì cách nào.

Có vài lần tôi và con đã chứng kiến một số cha mẹ mắng hoặc đánh con khiến đứa trẻ chưa biết nói chỉ biết tức tưởi khóc òa. Con tôi chỉ mới 3 tuổi tỏ vẻ quan sát, lắng nghe rất tập trung với vẻ đăm chiêu rồi thốt lên: “Bư sẽ đánh bà đấy. Bà đấy xấu tính.”

Mẹ con tôi cũng hay đọc sách với nhau. Khi dưới 4 tuổi, hễ có chi tiết nào liên quan đến cãi vã hay đánh nhau, con tôi đều từ chối đọc tiếp. Mỗi khi có nhân vật nào khóc hoặc buồn, bé cũng tỏ vẻ rất đồng cảm, lo lắng cho các nhân vật. Khi tôi giải thích cho bé là gấu Bắc Cực ăn hải cẩu, bé nói sẽ bảo vệ hải cẩu bằng cách đem hết những con hải cẩu về phòng bé, cho chúng ngủ lại và cho chúng ăn nữa.

Tôi cũng giải thích ngắn gọn cho bé khi bé được 3 tuổi rằng túi ni lông và rất nhiều thứ độc hại do co người tạo ra không tốt cho Trái đất, mà Trái đất lại chính là nơi ta sinh sống. Lâu lâu sau đó, có một lần trước khi sắp đi ra siêu thị, tôi hỏi bé: “Khi đi mua hàng thì nhớ không được mang gì về hả con?” Tôi vô cùng ngạc nhiên vì bé vẫn nhớ. Bé trả lời: “Túi ni lông!” Thi thoảng bé lại hỏi tôi xem một thứ gì đó có tốt cho Trái đất hay không.

Phương Đặng (Còn tiếp)

LEAVE A REPLY