Giúp trẻ phát triển trí thông minh: Làm sao cho đúng? (P.1)

0
564

Tôi đã tng đi dy cho các hc viên nhiu la tui, trong đó có c các bé đ tui mu giáo cho ti tiu hc và trung hc cơ s. Bên cnh đó, t khi tr thành mt bà m, tôi đã đ ý quan sát cách nhiu cha m và con cái tương tác vi nhau cũng như chú ý ti các mong mun ca cha m dành cho tr.

Tôi mun con thông minh!

Từ những gì tôi quan sát và nghe được – với tư cách là bạn của các bố mẹ, vả cả vai trò là giáo viên đối với nhiều trẻ nhỏ – tôi biết rằng nếu phải ưu tiên thông minh hay hnh phúc, phần lớn các cha mẹ sẽ chọn thông minh. Với nhiều cha mẹ, hạnh phúc của trẻ có vẻ là một lựa chọn chưa bao giờ được cân nhắc.

Bằng chứng là không ít cha mẹ cho rằng ép trẻ học là cần thiết, vì “tr nh không th thích hc được” (nhận xét của một số bà mẹ tôi đã từng được tiếp xúc). Niềm tin của nhiều phụ huynh là trẻ phải trở nên thông minh, các lớp học có thể làm được điều này, và trẻ PHẢI trở nên thông minh bằng mọi giá. Nhiều người sẵn sàng bỏ nhiều tiền, nhiều công sức “săn lùng” đủ mọi lớp học để con theo học.

Trong khi đó, không ít những đứa trẻ chỉ mới 7 tuổi, và rất nhiều trẻ nhỏ hơn, đang phải chịu căng thẳng và áp lực từ rất sớm – căng thẳng từ cha mẹ và xã hội để trở thành đứa trẻ giỏi giang, xuất sắc, biết đọc sớm, biết viết sớm. Cũng không hề là sự trùng hợp khi trẻ ở độ tuổi đến trường bắt đầu đánh mất trí tò mò từ ngày nào chúng mới biết bập bẹ hỏi “Gì đây?” cho đến những băn khoăn “Tại sao?” của trẻ lên 3.

Nhưng có một điều còn quan trọng hơn cả thông minh! Đó là sự an toàn.

An toàn là trên hết

Giải thích cho điều này rất đơn giản – nhưng không phải ai chưa từng nghe tới phát hiện khoa học này cũng nghĩ đến nó.

Theo John Medina, tác giả cuốn sách Bestseller Brain Rules for Baby, công việc chính của não không phải là học, mà là tìm cách tồn tại và sống sót. Nếu các cha mẹ (và cả các thầy cô) muốn có một đứa trẻ thông minh, công việc đầu tiên mà họ cần phải làm là tạo cho đứa trẻ một môi trường an toàn, không có căng thẳng hay sợ hãi.

Nếu môi trường không thỏa mãn yêu cầu trên, việc học sẽ kém hiệu quả – vì não của trẻ sẽ luôn gửi tín hiệu yêu cầu trẻ phải tập trung vào các mối đe dọa để có thể bảo vệ bản thân khi cần thiết. Mối đe dọa – một cụm từ nghe có vẻ thái quá đối với nhiều người lớn – bao gồm quát tháo, đánh mắng, dọa nạt, và nhiều hình thức trừng phạt khác nhau, có thể về mặt thể chất và khó nhận diện hơn là về mặt cảm xúc.

Phản ứng của không ít phụ huynh khi thấy con không học được (hay chính xác hơn là không học được như ở mức họ mong muốn) là phàn nàn, mắng mỏ con. Những phản ứng đầy tính phán xét như “Nó lười lắm, chỉ ham chơi”, “Thấy bạn con nhà bác X chưa? Chả bù với mình” hay “Mẹ hi sinh cho mày nhiều lắm rồi. Mày học đi” sẽ không khiến trẻ học được tốt hơn. Ép con học nhiều hơn khi con không muốn cũng không cải thiện được tình hình. Trái lại, động lực học của trẻ sẽ ngày càng giảm. Trong khi đó, trẻ sẽ tìm mọi cách để tránh việc cha mẹ phát hiện ra tình trạng học không tốt của mình. Hậu quả là trẻ trở nên ít thành thật với cha mẹ, giữ khoảng cách để được an toàn, và thậm chí nói dối. Việc học không hiệu quả chỉ có 1 hay 2 bài học đã bị cha mẹ vô tình biến thành một vòng tròn học kém không thể bị phá vỡ. Việc học lại càng tồi tệ hơn khi trẻ trở nên tự ti và căng thẳng, và thực sự tin rằng mình kém do luôn được nghe những đánh giá của cha mẹ.

P.Đ

>> Mời bạn xem tiếp Phần 2 của bài viết tại đây.

 

LEAVE A REPLY